Co to jest hipodoncja? Objawy, przyczyny i leczenie

Hipodoncja – co to jest?

Hipodoncja to schorzenie polegające na braku powstania zawiązków zębowych, a tym samym zębów. Z reguły obserwuje się tutaj brak jednego lub kilku zębów, co jest najczęstszym zjawiskiem. Hipodoncja może dotyczyć zębów mlecznych lub stałych, chociaż u dorosłych problem ten występuje częściej.

Dosyć często obserwuje się tu brak drugich zębów przedtrzonowych zlokalizowanych na dole. Warto wspomnieć tu także o tym, że braki najczęściej występują po obu stronach symetrycznie. Oprócz hipodoncji wyróżnia się też inne zaburzenia związane z brakiem zębów, takie jak:

• Oligodoncja – brak więcej niż 6 zębów
• Anodoncja – całkowity brak uzębienia

Hipodoncja, a inne zaburzenia

Hipodoncja nie jest jedynym zaburzeniem, jakie występuje u poszczególnych grup osób. Często problem ten jest powiązany z innymi problemami m.in. zespół Turnera, zespół Downa, zespół Aperta, zespół Wolf−Hirshorna, zespół Pierr’a Robina, rozszczep podniebienia i warg, choroba ektodermalna. Zwiększenie ryzyka rozwoju hipodoncji w przyszłości może mieć też swoje podłoże już u rozwijającego się płodu.

Na wystąpienie tego zaburzenia może mieć wpływ dieta uboga w witaminy i składniki odżywcze, przyjmowane przez kobietę w czasie ciąży leki, styl życia. Jeśli kobieta w ciąży przebyła choroby: ospa wietrzna, grypa, różyczka, gruźlica, malaria, kiła również może mieć to duże znaczenie. Do rozwoju hipodoncji mogą przyczynić się również predyspozycje genetyczne. Jeśli problem ten wystąpił u rodziców, u dziecka także mogą nie rozwinąć się zawiązki zębowe.

Jak stomatolog sprawdza, czy u pacjenta występuje hipodoncja?

Każdy brak zęba, do którego wyrznięcia w ogóle nie doszło, powinien zostać skonsultowany ze specjalistą. Stomatolog dosyć często w takiej sytuacji podejrzewa hipodoncję, jednak niezbędne jest tu wykonanie dodatkowych badań, które potwierdzą podejrzenia specjalisty.

Na hipodoncję może wskazywać opóźnione ząbkowanie, duże przerwy pomiędzy zębami, czy utrzymujące się w dziąśle zęby mleczne u dziecka powyżej 12 roku życia. W tym celu wykonuje się zdjęcie pantomograficzne zębów, gdzie można określić, czy znajdują się zawiązki zębów, czy też ich nie ma.

Jak wygląda leczenie hipodoncji?

Leczenie hipodoncji to proces, który może wymagać kilku różnych zabiegów. To, jaka dokładnie metoda zostanie tutaj zastosowana uzależnione jest przede wszystkim od wieku pacjenta, ilości brakujących zębów i tego, które z nich brakują, stanu uzębienia, ustawieniu sąsiednich zębów. Zazwyczaj stosuje się tu leczenie ortodontyczne, imolantologiczne i protetyczne. Leczenie ortodontyczne pozwala na przesuniecie sąsiednich zębów tak, aby zastąpiły one te brakujące. Oczywiście niezbędne jest tu dokładne określenie, czy metoda ta będzie skuteczna i da oczekiwane efekty.

Istnieje także możliwość wszczepienia implantu i osadzenia na nim korony. Kolejną możliwością są mosty protetyczne. Obecnie stosowane metody leczenie są bardzo skuteczne i trwałe pod warunkiem oczywiście, że konkretna forma leczenia zostanie idealnie dopasowana do pacjenta. Ważne jest to, że hipodoncję można leczyć już u dzieci, mających zęby mleczne. Odbywa się to za pomocą aparatów ruchomych, gdzie dostosowywane są one do wieku dziecka, a dokładniej rozwijających się zębów i wielkości szczęki.

Obecnie trwają badania nad jeszcze jedną metodą leczenia hipodoncji za pomocą embrionalnych komórek macierzystych. Ta metoda leczenia polegałaby na wszczepianiu zębów, które powstaną w wyniku in vitro.

Hipodoncja w wielkim skrócie

Z hipodoncją masz do czynienia, gdy brakuje powstania zawiązków zębowych, a w efekcie jednego lub kilku zębów. Najczęściej dotyczy to zębów stałych, często symetrycznie – np. brak drugich zębów przedtrzonowych dolnych.

Jeśli zauważysz u siebie lub dziecka opóźnione wyrzynanie, duże przerwy między zębami lub utrzymujące się zęby mleczne powyżej 12. roku życia, zwróć uwagę – to mogą być objawy hipodoncji. Stomatolog potwierdzi podejrzenie wykonując zdjęcie pantomograficzne, które pokaże, czy istnieją zawiązki zębów.

Przyczyny hipodoncji obejmują predyspozycje genetyczne oraz czynniki środowiskowe: niedobory witamin u matki, przyjmowane w ciąży leki, przebyte infekcje (np. różyczka, ospa), styl życia oraz choroby rozwojowe i zespoły genetyczne (np. zespół Turnera, Downa, Aperta, Wolf−Hirschhorna czy rozszczep podniebienia). Zrozumienie przyczyny pomoże Ci zaplanować leczenie i profilaktykę przy kolejnej ciąży.

Leczenie jest wieloetapowe i dopasowane do Twojego wieku, liczby braków i stanu sąsiednich zębów. Standardowe strategie to:

– Ortodoncja: przesunięcie zębów, aby zamknąć luki lub przygotować miejsce pod uzupełnienie.
– Implantologia: wszczepienie implantu i osadzenie korony — trwałe rozwiązanie przy odpowiedniej ilości kości.
– Protetyka: mosty i uzupełnienia ruchome, gdy implant nie jest możliwy.
– Leczenie dzieci: aparaty ruchome dostosowane do rozwoju szczęki i zębów.

Z punktu widzenia praktycznego, postępuj tak: skontroluj stan u dentysty przy pierwszych objawach, wykonaj pantomogram, omów plan leczenia łączący ortodoncję i implantologię/protetykę oraz zaplanuj leczenie uwzględniając koszty i czas. Jeśli masz dzieci, pamiętaj- wczesna interwencja daje lepsze efekty i prostsze rozwiązania.

Nowatorskie kierunki badań, jak wykorzystanie embrionalnych komórek macierzystych do tworzenia zębów in vitro, mogą w przyszłości zmienić standard leczenia. Na dziś skoncentruj się na sprawdzonych metodach: diagnozie, planie wielospecjalistycznym i długoterminowej opiece.

Jeśli chcesz maksymalnej pewności i komfortu funkcjonalnego: umów się na konsultację, zdobądź pantomogram i zaplanuj rozwiązanie, które przywróci Twojemu uśmiechowi pełną wartość.